PIERWSZY ODSŁUCH - PAŹDZIERNIK 2026

Pierwsze wrażenie można zrobić tylko raz, dlatego postanowiliśmy podzielić się z Wami opiniami na temat nowości, które co tydzień trafiają na naszą stronę. Pamiętajcie, że nie są to pełnoprawne recenzje, bo te wymagają nieco dłuższego obcowania z albumem. To raczej luźne przemyślenia i emocje po pierwszym odsłuchu, które być może podpowiedzą Wam, po które wydawnictwa warto sięgnąć, a przy okazji pomogą odkryć kolejny ulubiony krążek.
.


Najnowszy krążek Queens of the Stone Age z pewnością podzieli fanów. Rozczaruje tych, którzy liczyli choćby na częściowy powrót do gitarowego, pustynnego brzmienia z początków działalności, ale dzięki większej przystępności może przyciągnąć do zespołu szersze grono słuchaczy. Nie oznacza to jednak, że panowie skręcili w stronę popu i całkowicie zapomnieli o swoich korzeniach. Dotychczasowi fani, otwarci na twórcze poszukiwania, znajdą tu bardzo refleksyjny, a zarazem mroczny i miejscami makabryczny album, na którym lirycznie eksplorowane są różne odcienie miłości, proces gojenia ran po zmaganiach z przeciwnościami losu oraz akceptacja tego, że nigdy nie może być perfekcyjnie, który muzycznie sięga po odwołania do takich gatunków, jak blues, akustyczny rock, czy psychodelia.

O ile w przypadku Queens of the Stone Age słuchacze doświadczyli kolejnych artystycznych wycieczek w nieeksplorowane dotąd rejony, o tyle Editors po kilku latach eksperymentowania z elektroniką, których apogeum stanowił wydany w 2022 roku album „EBM”, powracają do gitarowego grania. Nie jest to co prawda powrót do niemal postpunkowych klimatów z debiutanckiego „The Back Room”, ale raczej kontynuacja brzmienia znanego z „The Weight of Your Love”. Zespół skupia się tu przede wszystkim na budowaniu nastroju, łącząc bardziej akustyczne dźwięki z aranżacyjnym rozmachem. Choć nie jest on tak duży jak na wspomnianym albumie z 2013 roku, a całości brakuje kilku bardziej charakterystycznych momentów, które wyróżniałyby ją na tle wcześniejszych dokonań grupy, krążek tworzy spójną całość, do której chce się wracać.

Twórczość Johna Coltrane’a to ze względu na swoją złożoność i kultowy status z pewnością niełatwy materiał do interpretacji. Kompozytor, aranżer i multiinstrumentalista Miguel Atwood-Ferguson, dla którego Coltrane od zawsze pozostawał jednym z największych źródeł inspiracji, wraz z zaproszonymi tu muzykami podejmuje się tego wyzwania i wychodzi z niego obronną ręką. Dzieje się tak przede wszystkim dzięki zachowaniu szacunku do największych dzieł mistrza, które w dużej mierze pozostają bliskie pierwowzorom, ale również dzięki kilku odważniejszym krokom. Na szczególną uwagę zasługuje piękna interpretacja „Giant Steps”, przekształcona w niezwykle emocjonującą i pełną refleksji balladę, która mimo nowej formy zachowuje ducha oryginału. Rewelacyjny hołd dla jednego z najważniejszych muzyków w historii.

Wątki religijne od zawsze pojawiały się w twórczości jednego z najbardziej charakterystycznych perkusistów i producentów młodego pokolenia brytyjskiej sceny muzycznej. Jednak to na najnowszym krążku, ten wychowany w tradycji zielonoświątkowej artysta eksponuje je najwyraźniej. Album pełen jest odniesień do muzyki gospel, ale słychać na nim również inspiracje disco, drum’n’bassem czy nawet p-funkiem, co stanowi wyraźną zmianę w stosunku do wcześniejszych, skoncentrowanych przede wszystkim na jazzie dokonań muzyka. Kolejną godną uwagi rzeczą, jest duży udział zaproszonych tu wokalistek oraz całego chóru złożonego z rodziny oraz przyjaciół artysty, dzięki którym materiał nabiera bardziej przystępnego i przebojowego charakteru niż znaczne bardziej wymagający poprzednik, czyli nominowany do Mercury Prize, w dużej mierze instrumentalny „Dark Matter”.


Najnowszy krążek Michaela Kiwanuki rozpoczyna się fragmentem wywiadu z Chickiem Coreą, w trakcie którego pada stwierdzenie: „Musisz mieć pewność, co sam lubisz, a nie co według ciebie może brzmieć dobrze dla kogoś innego”. Właśnie tą dewizą mógł kierować się wokalista, nagrywając materiał ze swoim zespołem koncertowym w niewielkim studiu w Southampton. Sesje odbywały się w tym samym czasie, gdy powstawał album „Small Changes”, produkowany przez Danger Mouse’a i Inflo, z gościnnym udziałem uznanych muzyków sesyjnych. O ile tamten krążek był już bardzo osobisty, o tyle na „Fudge” artysta zabiera słuchacza w jeszcze głębszą podróż w głąb siebie, pełną zarówno wiary we własne możliwości, jak i zwątpienia. Surowsze brzmienie, wzbogacone za to bogatymi partiami smyczków i ciekawymi rozwiązaniami aranżacyjnymi, które sprytnie rozwijają kilka zdawałoby się prostych i akustycznych numerów, sprawia, że całość z pewnością przypadnie do gustu nie tylko samym twórcom.

Oj, długo musieliśmy czekać na kolejne dzieło jednego z filarów Black Sabbath. Przez ten czas Iommi nie stracił ani odrobiny heavy metalowego ognia i serwuje nam znakomitą dawkę charakterystycznych, nisko strojonych gitarowych riffów. Nie próbuje przy tym definiować gatunku na nowo ani wpisywać się w aktualne trendy. Po prostu robi to, co potrafi najlepiej, a w każdej sekundzie tego, jak łatwo można się domyślić, mrocznego w założeniu materiału słychać, że wraz z niewielką grupą zaproszonych tu instrumentalistów bawił się w studiu rewelacyjnie. Podobną satysfakcję z dobrze wykonanej roboty słychać u Jørna Lande, norweskiego wokalisty, który choć w warstwie tekstowej bywa momentami nieco schematyczny, ale nadrabia to wszechstronnością swojego głosu, który łączy ten znakomity materiał w jedną, spójną od początku do końca całość.

Na papierze wszystko wyglądało świetnie. Znakomity wokalista, dysponujący jednym z ciekawszych głosów we współczesnym męskim R&B i wielką, godną pozazdroszczenia charyzmą, połączył siły z niezwykle kreatywnym producentem. Pharrell Williams, o którym mowa, ma na koncie zarówno wzloty, jak i upadki, ale po tym, czego dokonał na ostatnim krążku Clipse, a także biorąc pod uwagę chemię między nim a Johnem, słyszalną w otwierającym album utworze „The Birds Don't Sing”, sprawiło, że po tej kolaboracji oczekiwaliśmy cudów. Dostaliśmy za to (tylko) przyjemny album, na którym Legend daje z siebie wszystko, zarówno w bardziej zaangażowanych i emocjonalnych nagraniach, jak i tych nastawionych przede wszystkim na rozrywkę. Williams pozostaje za to bardzo zachowawczy i generyczny, jakby tym razem bał się zaryzykować i dać upust swojej wyobraźni. Mimo to warto sięgnąć po ten krążek, choćby dla samego wokalu Legenda i świetnego „Bodies On The Floor” ze wspomnianymi wcześniej Clipse.

Chociaż „Peace & Patience” jest debiutanckim krążkiem Jazzy, artystka nie jest wcale nowicjuszką. Zdążyła już umieścić kilka numerów na popularnych na Wyspach Brytyjskich listach przebojów i trafić do wielu klubowych setów DJ-skich, a współpraca z takimi postaciami jak Calvin Harris sprawiła, że jej pseudonim stał się rozpoznawalny również na światowej scenie. Teraz irlandzka wokalistka chce sięgnąć po więcej. Na swoim pierwszym albumie śmiało eksploruje różne odcienie EDM, serwując nam zarówno house, elementy trance’u i afropopu, jak i oldschoolowe electro czy klasyczny UK garage. Świetnym przykładem tego ostatniego jest „Genuine”, nagrane z prawdziwym weteranem gatunku, MJ Cole’em. Nad całością unosi się klimat końcówki lat 90. Jeśli pamiętacie taneczne klipy, które na przełomie dekad królowały na antenach MTV i Vivy, ta pełna bangerów płyta szczególnie przypadnie Wam do gustu, ale z pewnością rozrusza też niejeden klubowy parkiet.


Jedna z najbardziej oczekiwanych płyt tego roku nie zawodzi. Zespół od początku swojej kariery przyzwyczaił słuchaczy do ewolucji, pokazując na każdym kolejnym krążku nowe oblicze, a jednocześnie zachowując charakterystyczny styl, dzięki któremu można było rozpoznać ich już po kilkunastu sekundach słuchania. Na „Dopamine Chamber” muzycy wzbogacają swoje brzmienie o sporo elementów zaczerpniętych z synthpopowej ery, a słuchając krążka, a szczególnie jego pierwszej części, przychodzą na myśl takie zespoły jak Joy Division/New Order, The Cure czy nawet Depeche Mode. Z pełną świadomością wykorzystują tę nieco chłodną dżwiekowo stylistykę, aby opowiedzieć nam o współczesnych czasach, które, jak wiadomo, nie należą do najweselszych okresów w dziejach ludzkości. Tworzą w ten sposób nie tylko wspaniałą ścieżkę dźwiękową do zmagań z rzeczywistością, ale również piękny dokument, będący zapisem autentycznych emocji, ludzkich relacji i przemyśleń dorastającego z tym wszystkim pokolenia.

Był taki czas, kiedy polski jazz stanowił prawdziwą potęgę w Europie, a w samym kraju cieszył się ogromną popularnością. Zespoły traktowano jak prawdziwe gwiazdy, a ludzie tłumnie pojawiali się na koncertach. Jak dobrze, że w ostatnim czasie pojawiło się kilka formacji, które mogą przywrócić ten trend. Jedną z nich jest z pewnością krakowska Omasta, której wydany w ubiegłym roku debiut znalazł się w wielu, nie tylko tych krajowych, podsumowaniach roku. Muzycy zjeździli też ze swoimi koncertami sporą część Europy, nawiązując przy tym znajomości i dzieląc scenę z kilkoma zasłużonymi postaciami. Doświadczenie zdobyte w ten sposób słychać od pierwszej do ostatniej minuty ich drugiego krążka, który jeszcze mocniej definiuje unikalną fuzję jazzu i hip-hopu. Za jej pomocą muzycy pokazują nie tylko niebywałą wirtuozerię, ale potrafią również przemycić sporo emocji.

Słuchanie najnowszego dzieła zespołu The Avalanches przypomina scrollowanie rolek, lub oglądanie długiego bloku reklam na Polsacie. Do jednego worka wrzucono kosmiczny pop, futurystyczny jazz, footwork, drum and bass, hip-hop, house, disco z lat 70. i jeszcze kilka innych gatunków. Do tego wokalnie udziela się cała plejada gości, jak łatwo można się domyślić, również reprezentujących różne muzyczne światy. Wszystko przyprawiono niezliczoną ilością charakterystycznych dla zespołu krótkich sampli, cytatów z filmów, wywiadów, a także dziwnych dźwięków pochodzących z dawno zapomnianych płyt. Na pierwszy rzut ucha brzmi to jak idealny przepis na szybkie przebodźcowanie, ale w tym szaleństwie jest metoda, a także ukryta opowieść o tym, jak marki i technologia ingerują w nasze życie, oraz mnóstwo dobrej muzyki.


Po sześcioletniej przerwie Artur Rojek dostarcza nam kolejny solowy album. Wygląda na to, że wychowywanie dzieci przywołało w nim wspomnienia z własnego okresu dorastania, co słychać w pełnych emocji i nostalgii tekstach, za które tym razem w głównej mierze odpowiada sam artysta. Przywołuje w nich zarówno piękne, jak i nieco bardziej przykre momenty z przeszłości, równoważąc je kilkoma pozytywniejszymi akcentami, które wnoszą do całości dużo wiary i optymizmu w kontekście przyszłości. Całość dopełnia piękna warstwa muzyczna, przy której tworzeniu, oprócz głównego bohatera krążka, brali udział również Olek Świerkot oraz prawdziwa legenda, Zbigniew Preisner.

Cameron Winter po raz kolejny potwierdza, że jest jednym z najważniejszych muzyków młodego pokolenia. Nawet pozbawiony muzycznej oprawy, jaką zapewniają mu koledzy z zespołu Geese, oraz bogatych aranżacji znanych z solowego debiutu, uzbrojony jedynie w fortepian, swój oryginalny głos oraz bardzo abstrakcyjne teksty, potrafił dosłownie zaczarować publiczność zgromadzoną w Carnegie Hall, a teraz również i nas. Niezwykła aura jaka została tu zarejestrowana przywołuje klimat, jakim potrafili obdarzyć nas wcześniej Leonard Cohen, czy Bob Dylan, a 24-letni Cameron coraz śmielej podąża w kierunku panteonu największych sław.

Na swoim najnowszym krążku Chase & Status próbują wyjść poza schemat, który od jakiegoś czasu narzucają algorytmy i sztuczna inteligencja, a także zapewne odpowiedzieć krytykom, którzy od dawna zarzucają im sprzedanie się i stanie w miejscu. Za pomocą 10 energetycznych numerów i gości, wśród których znaleźli się m.in. Little Simz, Skrillex czy D Double E, nie zmieniają co prawda historii muzyki elektronicznej, ale dostarczają sporo dobrej zabawy i kreatywności, która powinna przekonać nawet niektórych sceptyków.

Gwiazdy brytyjskiego synth-popu wracają z konceptualnym krążkiem, na którym za pomocą swoich aranżacji i partii orkiestrowych w wykonaniu Manchester Camerata Octet starają się opowiedzieć zawiłą historię z życia Alana Turinga, czyli matematyka, który odegrał istotną rolę w złamaniu szyfru Enigmy i rozwoju informatyki. Muzyka elektroniczna, przeplatające ją analogowe instrumenty oraz głos lektorki, za który odpowiada aktorka Juliet Stevenson, tworzą tu razem bardzo wciągające, choć wydawałoby się nieco trudne w odbiorze słuchowisko, a kreatywne rozwiązania, takie jak zastosowanie sygnałów alfabetu Morse’a czy chóru chłopięcego, dodają temu dziełu jeszcze większej wyjątkowości.


Meshell Ndegeocello od zawsze śmiało eksplorowała muzyczne gatunki i style, przepuszczając je przez filtr swojej wyjątkowej osobowości i umiejętności. Na najnowszym krążku sięga po utwory takich wykonawców, jak m.in. Bob Dylan, Barbra Streisand, Sonny & Cher, Jennifer Lopez, The Human League czy Temple of the Dog i przy pomocy zaproszonych tu gości dokonuje ich śmiałych reinterpretacji, które w efekcie dają bardzo spójny krążek, gdyż wszystkie te odległe od siebie klimaty i charaktery połączono tu genialnie w jedną całość.

Dead Poet Society jest zespołem, który z jednej strony podbija listy przebojów, zgarnia miliony odtworzeń i podbija kolejne festiwale, ale z drugiej, pomimo zdawałoby się dość sterylnej i wykalkulowanej produkcji, ma w sobie tyle twórczego potencjału i odwagi, aby nie podążać na łatwiznę utartymi trendami bardziej przystępnęgo, alternatywnego rocka i tworzyć naprawdę wciągającą i budującą niepokojący klimat muzykę, potrafiącą wywołać w słuchaczu emocje, jak chociażby poczucie żalu, gniewu, wyobcowania, czy euforii.

Swoim najnowszym, koncertowym wydawnictwem zespół Swans zamyka pewną erę swojej działalności, przygotowując fanów na nowe, bardziej kameralne brzmienie. Kończący ich ostatnią trasę monumentalny występ w Berlinie, mający miejsce 28 listopada 2025 roku, pięknie podsumowuje niesamowitą podróż, którą Michael Gira i spółka odbyli z fanami na przestrzeni lat, dostarczając przy okazji sporo nowego, niewydanego wcześniej materiału, który jak zwykle wciąga do ich unikalnego, dźwiękowego świata.

Spora część materiału znanego głównie z zespołu The Smiths Johna Marra napisana została latem ubiegłego roku, aby następnie podczas trasy koncertowej po USA kompozycje zostały ograne i dopracowane, a materiał zarejestrowany w Manchesterze zachował moc występów na żywo. W efekcie dostajemy zbiór całkiem przyjemnego rockowego grania, któremu ze wszystkich dotychczasowych wydawnictw muzyka najbliżej jest do klimatu rodzimego zespołu, ale zdecydowanie brakuje temu tej iskry muzycznego geniuszu.